Chợ truyền thống ở Việt Nam mai này ra sao?

Chợ truyền thống ở Việt Nam mai này ra sao?

Thứ Tư, 03 tháng Hai năm 2016 10:43

Tác Giả: Hòa Ái, phóng viên RFA

Một chợ chồm hổm ở Hà Nội hôm 30/5/2015. AFP photo

Các chợ truyền thống ở Việt Nam không chỉ là nơi buôn bán mua sắm đơn thuần mà còn là nét văn hóa đặc sắc trong sinh hoạt cộng đồng của người Việt, đặc biệt trong dịp lễ lạc cuối năm.

Do cấu trúc làng xã và văn hóa cộng đồng của người Việt mà các phiên chợ được hình thành đã rất lâu đời. Với nhu cầu trao đổi hàng hóa và chỉ cần có kẻ mua người bán thì các chợ chồm hổm xuất hiện ở đầu làng, bến nước hay ngã ba đường cái từ nhiều thế kỷ trước.

“Đi chợ” dường như là nếp sinh hoạt hằng ngày không thể thiếu trong mỗi gia đình ở Việt Nam. Dẫu qua bao thăng trầm theo thời cuộc nhưng những hình ảnh buôn bán tấp nập, nhộn nhịp của các chợ như Đồng Xuân ở Hà Nội, Đông Ba ở Huế, Bến Thành ở Sài Gòn hay chợ nổi Cái Răng ở Cần Thơ vẫn không thay đổi mấy và luôn đọng lại trong ký ức của mỗi người dù chỉ một lần duy nhất dạo qua các chợ này trong đời.

Mặc dù trong xu hướng tiêu dùng hiện đại, Việt Nam ngày càng có nhiều siêu thị và trung tâm thương mại ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu tiện lợi cho người tiêu dùng; tuy nhiên các chợ truyền thống vẫn đóng vai trò chính yếu trong hoạt động mua sắm buôn bán của người dân. Theo số liệu báo cáo của Bộ Công Thương tính đến cuối năm 2010, cả nước có trên 8500 chợ lớn nhỏ. Và, Quyết định số 03/2008/QĐ-BCT của Bộ Tài Chính phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển mạng lưới chợ trên phạm vi toàn quốc đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020, được ban hành hồi cuối năm 2007, đã làm thay đổi sinh hoạt của nhiều chợ truyền thống có tên trong báo cáo vừa nêu.

Một trong những vụ việc điển hình là thông tin liên quan đến chợ Tân Hiệp ở Biên Hòa-Đồng Nai. Từ đầu năm 2007, Tỉnh Ủy Đồng Nai ra quyết định xây dựng Trung tâm thương mại kết hợp chợ truyền thống Tân Hiệp. Đến cuối năm 2008, hàng trăm tiểu thương phải di dời sang chợ tạm 3 năm và chờ được sắp xếp kinh doanh ở khu vực tầng trệt và tầng 1 sau khi trung tâm thương mại xây xong. Thế nhưng kể từ tháng 6 năm 2011 cho đến tháng 7 năm 2015, toàn bộ tiểu thương chợ Tân Hiệp phải tập trung 42 lần để phản ánh tình trạng Tỉnh ủy Đồng Nai không thực hiện đúng cam kết, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của tiểu thương. Bà Hiền, một tiểu thương chợ Tân Hiệp, nói với Đài ACTD:

“Cuối cùng bị nhét phía sau, ở trong góc nên tiểu thương không đồng thuận, họ không lấy, không còn chổ cho chợ truyền thống. Ngày mùng 2 tháng 6 năm 2015 họp với Thanht ra Chính phủ với phương án đưa ra Tỉnh phải xây chợ mới chỗ khác nữa nhưng bà con không chịu vì chỗ mới đấy sát đường rầy (xe lửa), là một; với hai nữa, nếu bắt buộc phải nhận thì quyết định phải có chữ ký của Thủ tướng thì tiểu thương mới chịu nhưng Thanh tra không trình ra được và Thanh tra chuyển qua cho Tỉnh phải trình mà Tỉnh 3 năm về trước đã cam kết nhưng quay về đã không còn chợ. Vậy làm sao nghe theo Tỉnh và Thành phố được? Báo chí trong nước thì có báo Thanh tra Chính phủ, báo Thanh Niên, báo Pháp Luật có đăng. Nói chung, tự họ đăng tiểu thương đồng ý nhưng thực tế tiểu thương có ai đồng ý ký đâu?”


Hàng trang trí trong nhà ngày Tết bày bán dọc các chợ nhỏ ở Hà Nội. AFP photo

Trong khi đó, tại Nha Trang, tiểu thương ở chợ Đầm đã 4 lần bãi thị trong năm qua để phản đối việc chính quyền quyết định phá bỏ chợ cũ làm đài phun nước và xây chợ Đầm mới ở khu vực sát bên. Các tiểu thương và người dân Nha Trang-Khánh Hòa nêu lên lý do đây là ngôi chợ tròn duy nhất của Việt Nam, một di tích văn hóa, là địa điểm du lịch mua sắm đồng thời là nơi mưu sinh của phần lớn dân chúng địa phương thì cớ sao lại đập bỏ khi chợ còn kiên cố? Họ đặt ra câu hỏi với chính quyền các cấp có phải đó là sự lãng phí ngân sách và tiền của dân hay không?

Những tháng cuối năm 2015, hình ảnh tiểu thương ở các chợ truyền thống từ Nam ra Bắc phản đối dẹp bỏ chợ cũ và bị ép di dời qua chợ mới được loan tải dồn dập trên các kênh truyền thông chính thống lẫn các trang mạng xã hội. Tiểu thương của khoảng một ngàn hộ kinh doanh tại chợ Phú Hậu, chợ đầu mối nông sản lớn nhất Thừa Thiên-Huế hồi đầu tháng 12 tập trung trước cổng UBND Tỉnh, tay cầm biểu ngữ “Hãy cứu dân nghèo” được ghi trên thùng xốp, thùng carton. Các tiểu thương này chia sẻ:

“Mấy người đầu tư, họ lấy tiền lô quá cao. Một lô mà cả trăm triệu, có lô 180 triệu, lô 120 triệu…Tiền nhiều quá, không cách chi đóng nổi”.

Xung đột với tiểu thương

Quyết định hồi cuối năm 2013 về dự án chợ và trung tâm thương mại xây dựng trên khu đất bãi giữ xe, là nơi luân chuyển hàng của tiểu thương chợ Nành ở xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm đã tạo nên sự xung đột giữa chủ đầu tư và tiểu thương ở chợ vải đầu mối này. Hẳn nhiều người còn nhớ những ngày cuối tháng 12, sự xung đột lên đến đỉnh điểm khi hàng ngàn học sinh phổ thông nghỉ học cùng phụ huynh tụ tập trước UBND Xã để phản đối quyết định của chính quyền địa phương. Một tiểu thương chợ Ninh Hiệp lên tiếng trong đợt bãi thị vừa qua:

“Thời kỳ này là thời kỳ Tết, bà con buôn bán rất nhiều hàng mà như thế này là rất ảnh hưởng đến việc buôn bán của bà con, miếng cơm manh áo của 17 nghìn nhân dân Ninh Hiệp”.

Tại đồng bằng sông Cửu Long, các tiểu thương chợ Cái Tàu Hạ, huyện Châu Thành, tỉnh Đồng Tháp cũng đang trong tình trạng kêu cứu bị ép di dời qua chợ mới xây. Câu trả lời chung của tất cả tiểu thương các chợ truyền thống mà Đài RFA liên lạc đều cho rằng họ bức xúc vì đề án quy hoạch chợ chẳng mang lại lợi ích nào mà còn làm khổ cho dân vì:

“Chính quyền móc nối với chủ đầu tư thầu chợ nên họ quy hoạch không tốt cho dân mà chỉ tốt cho túi tiền của họ thôi.”

Qua những diễn biến phản kháng của tiểu thương khắp nơi trong năm 2015 làm dấy lên câu hỏi rằng quyết định của Bộ Tài Chính quy hoạch tổng thể mạng lưới chợ ở VN có thể dẫn đến sự triệt tiêu các ngôi chợ truyền thống hay không? Trong khi câu hỏi này vẫn chưa có lời đáp từ các cơ quan chức năng thì nét sinh hoạt “đi chợ Tết” cổ truyền những ngày giáp Tết Bính Thân ngoài âm thanh hỗn tạp sinh động của các buổi chợ cuối năm còn có những tiếng la ó giằng co giữa tiểu thương với những người làm công tác đặt biển báo cấm vào các khu chợ cũ.

“Công an để đó…Người ta mua bán ở đây mà mấy ông chận là chận làm sao?...Không cho vô…Quá đáng!...Đồng lòng với nhau mới được, đồng lòng biểu tình”.

Và những âm thanh, hình ảnh đó khiến nhiều người liên tưởng đến số phận các chợ truyền thống mai này sẽ ra sao?

Người Việt Nam thật là đạo đức giả

"Một số người Việt đạo đức giả"

05/05/2016  14:35 GMT+7

“Người Việt Nam thật là đạo đức giả. Họ than phiền và tức giận về những gì đang xảy ra với những con cá nhưng chính họ lại đang phá hoại đất nước của họ”, một người nước ngoài nhận xét.

Dịp lễ 30/4 và 1/5, nhiều điểm du lịch trong nước đón hàng nghìn lượt khách mỗi ngày. Không chỉ chịu cảnh quá tải, nhiều nơi du khách khi đi tham quan, mua sắm, ăn uống thiếu ý thức đã xả rác bừa bãi, tràn lan. Kết thúc kỳ nghỉ, hình ảnh đọng lại tại các địa điểm du lịch là rác và rác.

Đặc biệt là tại các khu du lịch biển như bãi biển Quất Lâm (Nam Định), bãi biển Hải Tiến (H.Hoằng Hóa, Thanh Hóa), bãi biển Cồn Vành (Thái Bình), Khu vực tắm biển tại xã đảo Tam Hiệp, huyện Núi Thành tỉnh Quảng Nam....du khách thản nhiên xả rác vô tư trên bờ biển.

Hình ảnh chụp tại Cồn Vành, Thái Bình (Ảnh: Nguyễn Thị Hiền).

Trong khi vụ việc cá chết hàng loạt ở miền Trung đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiện tượng ô nhiễm môi trường biển thì hình ảnh xả rác bừa bãi càng khiến nhiều người bức xúc.

Trần Hùng John, chàng Việt kiều Mỹ cảm thấy buồn và xấu hổ khi nhìn những hình ảnh mà bạn bè quốc tế đăng trên nhiều diễn đàn khác nhau về việc xả rác của người Việt. Người nước ngoài cho rằng người Việt đạo đức giả vì vừa than phiền tức giận về những gì xảy ra với những con cá thì chính họ lại đang phá hoại đất nước bằng cách xả rác bừa bãi.

Trong kỳ nghỉ vừa rồi ở Việt Nam, Hùng còn tận tai nghe thấy một người bố nói với con nhỏ của anh ta là "cứ vứt rác xuống đường đi". 

Bờ biển dài trải đầy rác (ảnh zing)

Khu vực tắm biển tại xã đảo Tam Hiệp, huyện Núi Thành tỉnh Quảng Nam cũng rơi vào tình trạng ngập ngụa rác (Ảnh: Thiên Sơn).

Hùng John chia sẻ: “Trong khi cả nước đang tranh luận về vụ cá chết ở miền Trung, tôi muốn được nhắc mọi người nhớ rằng chính con người Việt Nam chúng ta vẫn là thủ phạm lớn nhất đang phá huỷ đất nước. Thật buồn nhưng đúng là như thế. Đã đi dọc Việt Nam hai lần, số lượng rác và mức ô nhiễm mà tôi nhìn thấy làm tôi rất buồn và giận. Vứt rác bừa bãi quá nhiều, sông và suối bị nhiễm bẩn, đốt rác và các nguyên liệu khác bừa bãi... còn nhiều nhiều việc như thế. Một đất nước xinh đẹp đang bị làm ô nhiễm bởi chính con người của nó.

Chắc chắn sẽ có nhiều tranh luận ví dụ như Việt Nam vẫn đang phát triển, hoặc cơ sở hạ tầng còn kém nhưng tất cả những điều đó chỉ là nguỵ biện cho một thực tế đơn giản là không có nhiều người ở đây quan tâm đến môi trường, hoặc không đủ quan tâm để hành động. Và sẽ chẳng có gì thay đổi, thậm chí cả sau sự cố về cá này”.

“Tôi đoán là một vài người sẽ cảm thấy bị xúc phạm nhưng đây là một sự thật rất thật. Trước khi Việt Nam cần được cứu khỏi bất cứ thế lực bên ngoài nào, thì Việt Nam cần phải tự cứu khỏi mình trước”, Hùng John nói.

Ở đâu có bóng dáng khách du lịch, ở đó có rác (nguồn ảnh phượt)

Rất nhiều độc giả khác cũng bày tỏ sự bức xúc với hành động xấu xí, thiếu ý thức của người Việt khi đi du lịch.

“Lối sống ăn đâu xả đấy, vô văn hóa ...lớp người này không được dạy dỗ giáo dục nên coi thường mọi quy định vì cộng đồng, đến nay cũng chưa phải đã muộn chúng ta cần giáo dục lớp trẻ từ khi còn nhỏ ở cả gia đình, nhà trường, xã hội mới mong có tương lai không còn người xả rác nơi công cộng”, một độc giả bày tỏ.

“Dân mình ý thức kém! Đó là thực tế. Cần phải phạt nặng bằng tiền và lao động công ích! Bắt dọn sạch chỗ rác anh vừa vất và chỗ khác nữa, nếu có do không bắt được! Sau đó nêu đích danh, nơi làm việc, ảnh (tùy trường hợp), đặc biệt những người viên chức, người có học thức, tuổi đời từ 18 - 55. Chỉ có thế đất nước này mới sạch đẹp!”, một độc giả khác tiếp lời.

K. Minh

vietnamien. 05.05.2016

Tình hình các tôn giáo năm 2050 sẽ như thế nào?

Tình hình các tôn giáo năm 2050 sẽ như thế nào?

27.04.2016

Theo một nghiên cứu của Trung tâm nghiên cứu Pew, Kitô giáo có thể vẫn còn là tôn giáo lớn nhất trên thế giới cho đến giữa thế kỷ 21, đặc biệt là ở châu Phi. Nghiên cứu cho biết, ước tính đến năm 2050, số Kitô hữu chiếm 31,4% dân số thế giới và số người Hồi giáo là 29,7%.

Tháng Tư năm nay, Trung tâm nghiên cứu Pew của Hoa Kỳ chuyên về các vấn đề tôn giáo, đã công bố một nghiên cứu về bức tranh toàn cảnh tôn giáo trên thế giới vào năm 2050.

Ghi nhận đầu tiên của dự báo này là sự phát triển rất mạnh mẽ của Hồi giáo (tăng 73%): từ 1,6 tỉ lên 2,76 tỉ tín đồ, theo sát Kitô giáo (từ 2,17 tỷ lên 2,92 tỉ).

Tại châu Âu, số người Hồi giáo sẽ vào khoảng từ 8,4% đến 10,2%, tùy thuộc vào tác động của phong trào di dân. Một số quốc gia như Bosnia-Herzegovina hoặc Macedonia có thể trở thành quốc gia đa số là người Hồi giáo.

Người Hồi giáo có tỉ suất sinh cao nhất

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của Hồi giáo chủ yếu có nguyên nhân nhân khẩu học: với tỉ suất sinh là 3,1 con trên một phụ nữ, người Hồi giáo có một tỉ suất sinh cao hơn nhiều so với những người theo các tôn giáo khác: Kitô giáo là 2,7 và Phật giáo là 1,6.

Thật vậy, đối với các Phật tử, tỉ suất sinh thấp này sẽ dẫn đến tình trạng chựng lại về số các tín đồ (khoảng 486 triệu). Ngược lại, Ấn giáo (từ 1 tỉ lên 1,38 tỉ tín đồ) và Do Thái Giáo (từ 13,8 triệu lên 16 triệu tín đồ) chưa bao giờ có nhiều tín đồ như thế trong suốt lịch sử của mình; dù vậy tại Hoa Kỳ, Do Thái giáo sẽ không còn là tôn giáo lớn nhất (ngoài Kitô giáo), và phải nhường vị trí dẫn đầu cho Hồi giáo.

Mặc dù số lượng người vô thần, bất khả tri hay không theo tôn giáo nào tiếp tục gia tăng (từ 1,1 tỉ lên 1,3 tỉ người), nhưng tỉ lệ của họ so với dân số thế giới vẫn sẽ giảm từ 16% xuống 13,2%, trừ ra tại một số nước phương Tây.

Về lĩnh vực này, Hoa Kỳ và Pháp sẽ là ngoại lệ: số người không theo tôn giáo tiếp tục gia tăng tại hai quốc gia này, đến độ tại Pháp, họ sẽ trở thành nhóm đa số vào năm 2050 (44% dân số)

Tương lai của Kitô giáo ở châu Phi

Cho đến năm 2050, Kitô giáo vẫn là tôn giáo lớn nhất trên thế giới. Và tương lai của Kitô giáo chắc chắn nằm ở châu Phi: vào năm 2050, cứ 10 Kitô hữu thì có 4 người ở vùng Nam Sahara.

Sau đó, Trung tâm Nghiên cứu Pew dự báo Hồi giáo sẽ dần dần bắt kịp Kitô giáo. Đến năm 2070, tín đồ của hai tôn giáo này đều chiếm 32,3% dân số thế giới; và đến năm 2100 Hồi giáo sẽ vượt lên với 34,9% dân số thế giới so với 33,8% của Kitô giáo.

Nicolas Senèze (La-Croix)

THẢM HỌA Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG BIỂN TẠI MIỀN TRUNG

GIÁO PHẬN VINH

BAN CÔNG LÝ VÀ HÒA BÌNH

 Xã Đoài, ngày 27 tháng 4 năm 2016   

THÔNG CÁO VỀ THẢM HỌA Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG BIỂN TẠI MIỀN TRUNG

 “Mẹ Trái Đất đang kêu gào vì sự hủy hoại của chúng ta qua việc sử dụng của cải một cách vô trách nhiệm và bóc lột các tài nguyên. Chúng ta tự xem mình là sỡ hữu chủ, nên được quyền bóc lột ra sao tùy ý. Bạo lực nằm trong trái tim bị tội lỗi gây thương tích của con người, đã xuất hiện rõ ràng qua các hiện tượng bệnh lý, mà chúng ta có thể ghi nhận trong đất đai, trong không khí và trong mọi dạng thức của sự sống. Trái Đất của chúng ta đang bị bóc lột và tàn phá là một trong những người nghèo bị bỏ rơi và bị đối xử tàn tệ nhất, nó đang ‘rên siết và quằn quại’ (Rm 8, 22)” (Đức Thánh Cha Phanxicô, Thông điệp Laudato Si’, Số 2).

Trong những ngày qua, người dân miền Trung phải chứng kiến cảnh “rên xiết và quằn quại” của biển khi hàng trăm tấn cá bị chết do ô nhiễm môi trường trôi dạt vào bờ. Hoạt động đánh bắt thủy hải sản để mưu sinh từ bao đời nay của hàng ngàn hộ dân đã bị hoàn toàn đình trệ. Hàng ngàn hecta đầm hồ nuôi trồng thủy hải sản và làm muối đang lâm vào cảnh khốn đốn. Thực phẩm độc hại lan tràn, dịch vụ nghề cá và du lịch đang chịu những hậu quả tai hại. Nghiêm trọng nhất, sức khỏe và mạng sống của hàng triệu người dân đang bị đe dọa. Tương lai của nòi giống Việt sẽ đi về đâu khi phải sống trong một môi trường tệ hại mà ngay cả tôm cá, với bản năng tự nhiên mãnh liệt của nó, cũng không sống nổi.

Sự kiện này không còn là một biến cố nguy hiểm, mà là một thảm họa cho thế hệ hiện tại và cho cả các thế hệ tương lai.

Đã nhiều ngày trôi qua, người dân đang sống trong khốn đốn, hoang mang lo sợ và cả phẫn nộ vì các cơ quan chức năng vẫn ù lỳ chưa chính thức công bố nguyên nhân gây ra thảm họa; chính quyền địa phương thì im lặng một cách vô trách nhiệm đến ghê sợ; một số quan chức còn đưa ra những phát biểu ngang ngược, coi thường tính mạng con người và pháp luật.

Trước tình trạng này, Ban Công lý và Hòa bình Giáo phận Vinh, với ý thức trách nhiệm của mình, yêu cầu nhà cầm quyền:

1. Gấp rút thành lập một Ủy ban điều tra độc lập cấp Chính phủ, với sự cố vấn của các chuyên gia trong nước cũng như các cơ quan quốc tế có uy tín trong lĩnh vực bảo vệ môi sinh, để truy tìm nguyên nhân, đồng thời đưa ra những giải pháp thích đáng nhằm ngăn chặn thảm họa trong hiện tại và cả tương lai.

2. Trong khi chờ đợi những giải pháp toàn diện, phải nhanh chóng áp dụng các biện pháp tạm thời để khắc phục thảm họa. Tạm thời ngưng hoạt động của các khu công nghiệp, các nhà máy đang thải chất thải ra biển. Hỗ trợ ngư dân, hộ gia đình nuôi trồng thủy hải sản, làm muối và các doanh nghiệp để họ có cuộc sống ổn định và duy trì nghề nghiệp của họ. Xử lý xác cá chết một cách an toàn, đúng quy trình và ngăn chặn việc phát tán nguồn thực phẩm độc hại này.

3. Làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm minh đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc gây ra thảm họa này.

Trong khi chính quyền chưa bảo vệ quyền lợi của người dân một cách thích đáng, chúng tôi kêu gọi mọi người dân hãy biết tự bảo vệ chính mình. Xin anh chị em cầu nguyện và liên đới chia sẻ những khó khăn với các nạn nhân trong thảm họa này.

Để đạt tới một sự phát triển hài hòa và bền vững trong đó con người cũng như thiên nhiên đều được tôn trọng, chúng tôi kêu gọi những cá nhân, cơ quan hữu trách, các doanh nghiệp và tất cả mọi người cùng chung tay hành động vì tương lai của dân tộc và vì trách nhiệm của chúng ta đối với môi trường.

BAN CÔNG LÝ VÀ HÒA BÌNH

GIÁO PHẬN VINH

Nguồn: giaophanvinh.net

Chuyện tình báo trong The Sympathizer

Chuyện tình báo trong The Sympathizer

Thứ Sáu, 29 tháng Tư năm 2016 00:43

Tác Giả: Bùi Văn Phú

Nhà văn Viet Thanh Nguyen


Hơn một thập niên qua, cuộc chiến Việt Nam không còn được chính giới Mỹ nhắc đến nữa, ngay cả trong các kỳ tranh cử tổng thống.

Sau kỳ bầu chọn giữa ứng cử viên John Kerry, cựu chiến binh từng phục vụ tại Việt Nam, đối đầu với George W. Bush (con) vào năm 2004 thì trong các cuộc vận động sau đó, cụm từ “Cuộc chiến Việt Nam” đã lùi vào lịch sử, thay vào là Iraq và Afghanistan.

Kỳ bầu cử năm nay, ứng cử viên Ted Cruz có đề nghị ném bom trải thảm để tiêu diệt ISIS, nhưng không ai nhắc đến cuộc chiến cách đây nửa thế kỷ, khi Mỹ dùng B-52 ném bom như trải thảm để tiêu diệt các căn cứ của Việt Cộng.

Ted Cruz còn quá trẻ hay ông không có nhiều hiểu biết về cuộc chiến Việt Nam nên đã đề nghị như thế mà không lường hậu quả sẽ ra sao. 
Cũng không có một nhà báo nào đặt cho ông câu hỏi nếu phải đem quá khứ Việt Nam ra soi chiếu cho tương lai, ông sẽ nghĩ sao về bom trải thảm.

Các ứng cử viên Bernie Sanders và Donald Trump có nhắc đến hai chữ Việt Nam trong khi đi vận động tranh cử, nhưng là trong khung cảnh phản đối hiệp định thương mại TPP đã được Việt Nam ký kết với Hoa Kỳ.

Nhưng cuộc chiến Việt Nam đang được gợi lại qua tiểu thuyết “The Sympathizer” – Cảm tình viên – của Viet Thanh Nguyen (Nguyễn Thanh Việt). Một tác phẩm đã có rất đông độc giả tìm đọc trong nhiều tháng qua.

Đó là một câu chuyện tình báo, như James Bond hay Z-28, xoay quanh vấn đề độc lập, tự do của người Việt và hệ lụy của cuộc chiến với tất cả những đớn đau và phản bội đã được tác giả dựng lại một cách thật hồi hộp, hấp dẫn trên từng trang sách.

Nhân vật chính trong tiểu thuyết được sinh ra, từ nhỏ bị khinh chê vì là con lai, lớn lên đi du học Mỹ, trở về gia nhập quân đội Việt Nam Cộng hòa, lên đến cấp bậc đại úy và là cảm tình viên cộng sản.

Người con lai đó là hai nửa, một nửa từ linh mục Pháp và nửa kia là bà mẹ người Việt. Có điều gì trớ trêu hơn nữa không, hay cũng chỉ như tiểu thuyết “The Thorn Birds” của Colleen McCullough về một tu sĩ công giáo đã được dựng thành phim tập nhiều bộ?

“Cảm tình viên” nhắc đến những tín điều của đạo công giáo, với các kinh bổn, kinh tin kính mà ngay chính một linh mục không giữ được đức tin. 

Cũng như niềm tin vào việc lấy lại quê hương của một cựu đề đốc, sau tháng Tư 1975 đã lập căn cứ kháng chiến ở Thái Lan. Hay một cán bộ chính ủy trại giam tù cải tạo với niềm tin tuyệt đối vào chủ thuyết Mác-Lê và tư tưởng Hồ Chí Minh, qua câu nói mà người Việt ai cũng đã nghe qua: “Không có gì quí hơn độc lập, tự do”.

Tin vào tôn giáo, tin vào lý tưởng tự do, hay tin vào cách mạng, nhưng tất cả rồi chỉ là những phản bội.

Sàigòn ngày 30-4-1975

Câu chuyện bắt đầu vào những ngày hỗn loạn cuối tháng 4/1975, khi cảm tình viên được di tản bằng máy bay từ Sài Gòn qua Guam, đi theo một tướng của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, là cấp chỉ huy trực tiếp, cùng với một người bạn là Bốn, đã uống máu ăn thề với nhau từ ngày còn học sinh. Một bạn chí thân khác của hai người, là Mẫn, thì ở lại.

Sau cuộc di tản, cộng đồng người Việt tị nạn ở Mỹ thành hình và gồm đủ mọi thành phần, làm nhiều công việc khác nhau, bác sĩ, luật sư, gác dan, bồi bàn, làm vườn hay chỉ lãnh trợ cấp xã hội.

Ông tướng qua Mỹ mở tiệm rượu nhưng vẫn quan tâm chuyện chính trị, muốn lấy lại quê hương và được người của CIA cũng như một số dân cử ủng hộ.
Vì thế không khí chống cộng hừng hực trong cộng đồng.

 Bốn là người sống chung với cảm tình viên và chỉ muốn tiêu diệt những người cộng sản. Nhiều cựu sĩ quan, binh sĩ mong muốn được trở về lấy lại quê hương. 

Trong nhà, trong chung cư nhiều người Việt, dù là cựu chiến sĩ hay sinh viên phản chiến đều có treo đồng hồ mang hình bản đồ nước Việt Nam, lúc nào cũng chỉ giờ Sài Gòn để nói lên nỗi nhớ quê hương của họ.

Nhưng là một điệp viên hai mặt nên từ khi định cư ở Mỹ cảm tình viên vẫn liên lạc và báo cáo các tin tức sinh hoạt của cộng đồng người Việt tị nạn với cán bộ trong nước, qua đường dây bên Pháp là một người dì. 

Những bức thư có khi dùng mật mã, có khi viết bằng loại mực không hiện mặt chữ. Các hoạt động của cựu tướng, của những hội Cựu chiến sĩ Quân lực Việt Nam Cộng hòa, của mặt trận, của các phong trào yểm trợ kháng chiến, các chương trình gây quỹ đều được báo cáo về trong nước.

Đan xen là những cuộc tình giữa cảm tình viên với nữ thư ký của trưởng khoa, với con gái của ông tướng là cựu sinh viên Đại học Berkeley có tư tưởng tiến bộ phóng khoáng.

Viết về chiến tranh Việt Nam là nói đến những đau thương, ngoài những cái chết vì bom đạn, chết ngoài chiến trường còn là những đau đớn vì tra tấn để khai thác tin tức. 

Việt Cộng tra tấn người của Việt Nam Cộng hòa như cảnh trong phim do Hollywood sản xuất, hay trong “phòng trắng” theo cách tra tấn của CIA dạy cảm tình viên tại trung tâm thẩm vấn ở Sài Gòn trước đây, để rồi chính những hành hạ đó sau này lại được dùng để điều tra cảm tình viên sau khi bị bắt trên đường xâm nhập vào Việt Nam.

Tác giả đã dựng lên những vụ giết người thật éo le. Đó là những vụ ám sát vì lý do chính trị nhưng có thể hiểu là vì tình, vì bị cướp.
Như cái chết của cựu thiếu tá mà Bốn và cảm tình viên chủ mưu ám sát rồi dàn cảnh như là nạn nhân bị cướp giết.

Một chủ báo từng là sinh viên du học Mỹ, có tư tưởng phản chiến, làm báo đưa tít: “Move on. War over” cùng đăng những bài viết kêu gọi “hòa giải, trở về xây dựng quê hương” mà cựu tướng cho là thân cộng và ông chỉ nói một câu là cảm tình viên biết sẽ phải làm gì.

Thế là chủ báo chết, được dàn dựng để bên ngoài cho là chết vì tình, cuộc tình giữa chủ báo và người phụ nữ cực tả gốc Nhật mà cảm tình viên cũng mê, từng ân ái với cô.

Giết nhà báo xong, cảm tình viên được ông tướng đưa qua Thái Lan cùng với Bổn và hai cựu sĩ quan nữa để tham gian kháng chiến, lấy lại quê hương. 
Nhưng thực trong tâm cựu tướng muốn chia cắt quan hệ của cảm tình viên với con gái của ông.
Tiểu thuyết kết thúc bất ngờ khi cán bộ chính ủy cho cảm tình viên rời trại học tập cải tạo và giúp để vượt biển vào đầu năm 1979, từ Sài Gòn, cùng với Bốn.

 Ra đi lần này, cảm tình viên đem theo 295 trang giấy viết tự kiểm thảo trong hơn một năm bị giam trong trại học tập ở miền Bắc từ khi cảm tình viên, với Bốn và vài kháng chiến quân nữa bị phục kích và bị bắt trong khi xâm nhập vào Việt Nam từ Thái Lan qua ngả Lào.

Cách hành văn lôi cuốn, đưa người đọc đến những ngạc nhiên và hồi hộp liên tục bên cạnh những nét của đời sống người tị nạn ở Mỹ, phảng phất văn hoá Việt qua trang phục, ẩm thực, sinh hoạt học đường, nếp sống gia đình, sinh hoạt văn hoá trước cũng như sau tháng Tư 1975, với ca dao tục ngữ: “Công cha như núi Thái Sơn…”, với thơ Tố Hữu “Mặt trời chân lý chói qua tim”, với văn chương Liên Xô: “Thép đã tôi thế đấy”.

Nhiều lần cụm từ “Không có gì quí hơn độc lập, tự do” được nhắc đến. Đó là câu nói mà người Việt ai cũng biết. Vì câu nói đó mà bao triệu người Việt đã hy sinh để rồi thực tế chỉ là không có gì.

“The Sympathizer” được Nhà Xuất bản Grove Press phát hành năm ngoái và đã được giới bình luận văn chương đưa ra nhiều lời khen trong những tháng qua.


Hôm thứ Hai 18/4 tác phẩm này của Nguyễn Thanh Việt đã được trao giải Pulitzer 2016, thể loại tiểu thuyết hư cấu, là giải thưởng văn chương cao quí nhất ở Hoa Kỳ.

Trên chính trường Mỹ, cuộc chiến Việt Nam đã lùi vào dĩ vãng. Nhưng trên diễn đàn văn chương, ở một góc độ náo đó thì tâm thức nước Mỹ vẫn chưa bao giờ quên. 
Chiến tranh chấm dứt đã 41 năm, nay với giải Pulitzer 2016, cuộc chiến Việt Nam đã được gợi lại, nhưng qua một góc nhìn mới lạ của Nguyễn Thanh Việt, từ một đứa trẻ tị nạn, tốt nghiệp tiến sĩ văn chương từ Đại học Berkeley và đang giảng dạy tại University of Southern California.

Bài thể hiện quan điểm và cách hành văn riêng của người viết, một nhà báo tự do từ vùng Vịnh San Francisco, California.

Câu chuyện của Bình và Phước, hai bé gái may mắn

Câu chuyện của Bình và Phước, hai bé gái may mắn

January 16, 2015

Đáng lẽ cộng đồng người Việt chúng ta phải biết được chuyện này sớm hơn.

Hôm thứ Sáu tuần trước, Thời Báo nhận được điện thoại của một phụ nữ nói tiếng Anh, từ Kingston, Ontario.

Bà tên là Johanne. Bà kể cho chúng tôi chuyện về bé gái, hai đứa con gái của bà. Và dưới đây là câu chuyện mà chúng tôi phải vội vã kể ngay cho bạn. Câu chuyện về hai bé gái sinh đôi may mắn. Xin bạn đọc tiếp để biết tại sao chúng tôi gọi các cháu là hai bé gái may mắn.

Chúng là hai bé gái sinh đôi lên bốn tuổi. Tên của hai cháu là Bình và Phước. Rõ ràng chỉ có người Việt Nam mới có cái tên như thế. Nhưng các cháu hiện đang ở Kingston, Ontario, và đang nằm trong danh sách của những người chờ được thay gan. Nằm đó đã hơn ba tháng, chính xác là từ tháng 9 năm 2014 đến nay. Theo thống kê, bốn mươi phần trăm những người chờ thay gan chết trong thời gian chờ đợi.

Nói cho chính xác, tên đầy đủ của hai cháu bây giờ là Iris Bình Wagner và Sage Phước Wagner. Các cháu là công dân Canada từ ngày 7 tháng 12 năm 2012 sau khi được ông bà Michael và Johanne Wagner nhận làm con nuôi.

Bạn cũng cần biết thêm Johanne và Michael đã biết trước rằng cặp sinh đôi này, được đưa vào viện mồ côi sau khi bị người mẹ mà người ta cho là sinh sống ở Bình Phước bỏ rơi, không phải là hai trẻ bình thường.

Bà Johanne Wagner kể, “Chúng tôi được biết về hai bé gái sanh đôi này hồi tháng Giêng năm 2012 qua bản tin của cơ quan con nuôi của chúng tôi. Hai bé gái rất cần sự chăm sóc y tế. Chẩn đoán có thể: bệnh hoàng đảm (vàng da) có thể do nguyên nhân biliary atresia (tắc ống mật) hoặc Hội chứng Alagille, cả hai đều có khả năng cần cấy gan cho hai cháu. Một lời mời gọi chúng tôi. Chúng tôi nghe trong tim dội lên tiếng gọi: Này Jo và Mike, chúng con cần sự giúp đỡ, tình yêu, hãy đến đón chúng con! Bọn trẻ nhà chúng tôi cũng nhao nhao: HÃY ĐI đón các em đi Bố Mẹ, bọn con muốn các em trở thành người trong gia đình chúng ta!”

Luật lệ không cho phép nhận thêm con nuôi trước khi lần xin trước chưa đủ 18 tháng – nhà Wagner vừa mới nhận cháu Aidan Toàn, cũng từ Việt Nam, cách đó không lâu, ông bà Wagner đã phải mất rất nhiều công sức, gõ biết bao nhiêu cửa, để được phép đến Việt Nam đón Bình và Phước hồi tháng 11 năm 2012.

Họ đến Trung tâm bảo trợ ở Sài Gòn đón hai bé gái sinh đôi, để thấy các cháu, dù đã 18 tháng, chỉ nặng mỗi đứa đúng 9 pounds. Johanne Wagner nói trông hai đứa bé “như hai bộ xương”, suy dinh dưỡng và những dấu hiệu của chứng rối loạn gene di truyền đã bắt đầu xuất hiện.

Hội chứng Alagille là một bệnh di truyền ảnh hưởng đến gan, tim, thận và các hệ thống khác của cơ thể.

Trong trường hợp của Bình và Phước, nay đã hơn ba tuổi, bệnh đã tấn công vào gan của các cháu và gây ra những bất thường trong các ống dẫn mật từ gan đến túi mật và ruột non. Kết quả là mật tích tụ lại trong gan khiến gan không còn làm việc đúng cách để loại bỏ các chất thải ra khỏi máu.

Bà Johanne chia sẻ, “Khi ra khỏi cô nhi viện hôm đó chúng tôi đi mua ngay hai cái hũ đựng tro, bởi vì chúng tôi nghĩ rằng sẽ phải đến lúc chăm sóc cuối đời cho các cháu, chúng sẽ không sống nổi.”

Việc làm và suy nghĩ đó không phải là bi quan mà chỉ là thực tế. Họ vẫn lạc quan tin tưởng rằng với sự chăm sóc của hệ thống y tế hàng đầu thế giới ở Canada mà họ sẽ giúp cho hai đứa bé, hai đứa con gái của họ, có cơ hội để lớn lên, hay ít ra là sống thêm, nhiều hơn gấp bội, so với ở Việt Nam.

Mẹ và y tá

Gia đình Wagner không biết rằng họ đã nhận nuôi một cặp sinh ba chứ không phải một cặp sinh đôi. Đứa thứ ba tên là “Hội chứng Alagille”! Ai đã từng sinh đôi, hay nuôi trẻ sinh đôi, đều biết công việc này bận bịu đến thế nào. Với trường hợp của hai cháu Bình, Phước và …Alagille, mỗi tháng, nhà Wagner phải đưa hai cháu đến bệnh viện hay bác sĩ 5, 6 lần: chuyên gia tiêu hóa, nhi khoa, huyết học, nhãn khoa, tim mạch, phẫu thuật. Mỗi tuần, họ lại phải đón một y tá và một chuyên viên dinh dưỡng. Họ cũng cần đến một dược phòng có đủ những thứ thuốc cần thiết cho cả hai đứa trẻ. Hằng ngày, bà Wagner phải sửa soạn từ 15 đến 20 ống tiêm vào buổi sáng, và 19 ống nữa vào buổi chiều. Rồi lại còn chuyện cho ăn bằng ống – lúc đầu là đường qua mũi, sau là đường ở bụng…. Mội đứa cần được cho ăn ba bữa một ngày.

Về đến Canada, gia đình Wagner đã phải thường trú ở Bệnh viện Kingston trong 5 tuần lễ để làm các xét nghiệm và điều trị cho hai đứa bé.

Bệnh viện Kingston General Hospital và các bác sĩ ở Canada đã tạo ra được phép mầu. Hai cái bình đựng tro cho đến giờ vẫn chưa cần đến.

Cặp song sinh lúc được cho ăn qua đường mũi. Hai cháu lớn lên thấy rõ!  Tháng 2, 2013

Tuy nhiên, có thể chúng sẽ được sử dụng trong một ngày rất gần đây. Cuộc chiến đấu của Bình và Phước chống Hội chứng Alagille không cân sức. Bệnh này không cho cơ thể các cháu hấp thụ chất dinh dưỡng từ thực phẩm.

Lên 2 tuổi, hè 2013, sau khi được đặt ống cho ăn bằng đường bụng 

Hiện nay hai cháu đã được gắn ống dẫn chất dinh dưỡng vào hệ thống tiêu hóa, và hằng đêm, khi đi ngủ, chúng được nối vào một cái máy đưa dưỡng chất đến nuôi cơ thể các cháu. 

Tháng 9, 2014

 Biện pháp này không thể tiếp tục mãi mãi. Tuổi càng lớn, bệnh của các cháu càng nặng thêm. Hy vọng duy nhất của hai cháu là được cấy ghép gan. Chúng cần nhận gan từ hai người tương hợp.

Giải pháp nhanh nhất là có hai người vừa qua đời tặng lại gan của họ. Chuyện này hầu như không tưởng.

Và người ta nghĩ đến việc tìm người tự nguyện hiến một phần gan của mình để cứu các cháu.

Gia đình Wagner đã lên tiếng kêu gọi người hảo tâm hiến tặng một phần gan của họ. Họ đã lập ra trang facebook “Liver Transplants for our Vietnamese Twin Girls” để cung cấp thông tin và thiết tha kêu gọi người có lòng đi khám sàng lọc xem có đủ điều kiện để cho gan hay không.

Địa chỉ trang Facebook đó là: https://www.facebook.com/pages/Liver-Transplants-for-our-Vietnamese-Twin-Girls/1401239010168456?ref=hl

 Thêm một củ khoai trong nồi

Đây là điều mà người viết đã cố ý để đến sau cùng mới kể với bạn. Nhà Wagner không phải là một gia đình điển hình ở Canada. Họ đã có 7 người con trước khi họ quyết định xin hai cháu Bình bà Phước về nuôi. Năm đứa con ruột và hai đứa con nuôi, tất cả là 4 gái, 3 trai.

Ông Michael Wagner là một quân nhân thuộc Quân lực Canada, đã từng 6 lần được điều động sang phục vụ ở Afghanistan. Bà Johanne từng là một cô giáo. Bà quyết định ở nhà nuôi con sau khi số trẻ trong nhà tăng lên 5 đứa.

Hãy nghe Johanne kể về gia đình của bà, “Nhà tôi và tôi có 9 đứa con xinh đẹp. Chín kỳ quan, chín món quà của Cuộc Đời. Một sự pha trộn tuyệt diệu của các đứa bé ra đời từ thân thể, từ linh hồn và từ trái tim. Chúng tôi được ơn phúc qua năm lần sinh nở, và rồi đến phép lạ của việc nhận con nuôi quốc tế từ Việt Nam. Trong chúng ta có một sốngười chọn những con đường khác với số đông. Chín đứa trẻ có nhiều lắm không? Chúng tôi có coi gia đình mình là một gia đình lớn hay không? Không. Thêm một đứa con chỉ là thêm một củ khoai trong nồi.”

 Jo và Mike với hai cháu gái sinh đôi Bình và Phước (Photo: Elliot Ferguson- The Whig-Standard)

Hãy trở lại với chuyện của hai bé gái sinh đôi may mắn. Hai cháu đến với gia đình Wagner khi họ đã có hai trẻ trai, con nuôi nhận từ Việt Nam.

Chúng cũng không phài là hai trẻ bệnh hoạn đầu tiên mà Johanne và Michaele Wagnet đã nhận.Trước hai cháu, họ đã nhận Toàn, một cậu bé – cũng từ Việt Nam, được xác định là mắc hội chứng Noonan.

Chín củ khoai trong nồi: Rose, Fiona, Grace, Noah, Liam, Logan Hoàng, Toàn, Bình and Phước.(Photo: Lisa McAvoy, Kingston, Ontario)

Người viết đã hỏi bà Johanne, câu hỏi mà chúng tôi tin chắc là chính các bạn cũng đang muốn hỏi, “Tại sao ông bà lại muốn nhận con nuôi khi đã có đến 5 đứa con do mình đẻ ra?”

Dưới đây là câu trả lời của người phụ nữ đặc biệt này:

“Đây là câu chúng tôi thường xuyên bị hỏi… Và thường thì chúng tôi trả lời “Tại sao lại không?” Trước nay, chúng tôi đã luôn luôn tin rằng chúng tôi sẽ biết đến lúc nào thì ngưng không có thêm con nữa. Sau 5 đứa con ruột, chúng tôi vẫn chưa cảm thấy gia đình mình đã đầy đủ. Quanh cái bàn lớn của chúng tôi vẫn còn thừa ghế. Tại sao lại nhận con nuôi? Đó chỉ là sự liên tục tự nhiên đối với chúng tôi, một điều mà Cuộc Đời đã sắp sẵn cho chúng tôi.
Tại sao lại là các trẻ có nhu cầu đặc biệt? Một lần nữa, đây là những gì Cuộc Đời đã sắp đặt cho chúng tôi. Khi tôi mang thai 5 đứa con đầu, chúng tôi không bao giờ đi làm thử nghiệm để xem em bé có khỏe mạnh hay không, chúng tôi chỉ sẵn sàng để chào đón một em bé, thế thôi. Đôi khi cuộc sống thử thách chúng ta bằng một cách kỳ lạ, nhưng luôn luôn chúng ta có cách để đối phó với những thử thách đó. Cháu Toàn bị hội chứng Noonan, và nhiều người từ chối không nhận cháu trước chúng tôi. CHÍNH CHÁU đã chọn chúng tôi, và chúng tôi đã thực sự may mắn có được chú bé đặc biệt này cho mình. Với cặp bé gái song sinh, chuyện cũng như thế: chúng tôi có mặt trên cõi đời này để trở thành cha mẹ của các cháu, và các cháu đã chờ đợi để được chúng tôi đến đón. Chúng tôi đã mất đến 10 tháng trời để rồi mới có thể ôm các cháu trong vòng tay của chúng tôi. Trong thời gian đó, mỗi buổi sáng khi thức dậy tôi đều băn khoăn lo lắng sức khỏe của chúng sẽ tồi tệ hơn. Từ đó đến nay là cả một hành trình dài và khó khăn, nhưng chúng tôichưa hề có bất kỳ hối tiếc nào về việc đón nhận các cháu. Các cháu đã dạy chúng tôi biết mở rộng lòng và biết yêu thương. Các cháu khác trong gia đình chúng tôi đã chào đón hai cháu với trái tim và vòng tay rộng mở, và chưa bao giờ chúng tôi nghe thấy chúng nó phân bì rằng cặp song sinh được chúng tôi chăm lo cho nhiều hơn. Các cháu chỉ yêu thương hai đứa em gái mới. Chúng tôi may mắn có 9 đứa con tuyệt vời, với một gia đình cầu vồng tuyệt vời.”

Bạn thân mến; 

Cái mà gia đình Wagner đang cầu xin cho hai bé gái của họ quá lớn, lớn đến mức vô giá. Nhưng họ chỉ đang làm điều mà những người cha, người mẹ nào cũng sẽ làm cho con của mình, điều mà tự họ không thể làm được.

Hai bé gái là trẻ gốc Việt, ông bà Wagner đã làm phần của họ, còn phần của chúng ta? Nếu bạn không đủ điều kiện để giúp họ, xin giúp bằng cách dễ nhất, đó là xin loan truyền thông tin này thật rộng rãi.

Đỗ Quân / Thoibao.com

==================================================================================Cứu hai cháu Bình và Phước cách nào?

Theo bệnh viện nhi đồng Toronto (Sick Kids Hospital), cách tốt nhất để cứu cặp song sinh này là có được người hiến tặng một phần lá gan của họ. Hình thức cấy ghép gan này gọi là “live liver donation”.

Người có lòng sẽ được khám sàng lọc kỹ càng để chắc chắn rằng họ tương hợp với hai đứa trẻ tiếp nhận.

 Những ai có thể cho các cháu một phần gan?

Người đủ điều kiện hiến tặng phải là người trong giới hạn tuổi từ 18 đến 60, hoàn toàn khỏe mạnh, tráng kiện, có chỉ số BMO (body mass index) nhỏ hơn 35 và thuộc nhóm máu tương thích, trong trường hợp này là nhóm máu O hay A.

Cho đi một phần gan có nguy hiểm hay không?

Gan có thể tự tái tạo – nói giản dị là mọc lại, được. Lá gan được cho đi một phần sẽ tái tạo đầy đủ trở lại lâu nhất là một năm.

 Dễ đến thế sao?

Nói thì đơn giản, nhưng thực tế, người hiến tặng sẽ được khám tuyển kỹ lưỡng. Đầu tiên, hồ sơ sức khỏe của họ sẽ được nghiên cứu, họ phải qua nhiều xét nghiệm, gồm cả CAT scan và MRI scan. Trung bình, cứ 4 người đủ điều kiện thì có 1 người được chọn.

Tiến trình tuyển chọn khó khăn và kỹ lưỡng này nhằm bảo vệ người hiến tặng.

Theo hệ thống bệnh viện University Health Network (UHN) ở Toronto, nơi đã thực hiện hơn 600 ca ghép gan, chưa có một trường hợp nào đưa đến tử vong.

 Nhưng chắc hiến tặng gan cũng có những phiền phức và thời gian? 

Chắc chắn rồi. Đây là một việc thiện đòi hỏi toàn tâm.

Đầu tiên, tiến trình sàng lọc (screening) và xét nghiệm (testing) sẽ được thực hiện ở UHN, mất khoảng 3 đến 4 ngày.

Sau phẫu thuật, người hiến tặng phải nằm lại bệnh viện từ 5 đến 10 ngày, rồi sau đó, người này sẽ phải nghỉ ngơi, không làm việc ít lâu, thường là 6 tuần lễ, để phục hồi sức khỏe hoàn toàn.

Về lâu dài, như đã nói ở trên, gan của người hiến tặng sẽ tự tái tạo lại bù vào chỗ đã cho đi, thường là khoảng một năm sẽ hoàn toàn bình thường.

 Có thể được đền bù?

Luật Canada cấm chỉ việc nhận – trả tiền khi hiến tặng bộ phận cơ thể. Tuy nhiên, quỹ Trillium Gift of Life cho hay để giảm thiểu khó khăn tài chánh cho người hiến tặng, Chính phủ Ontario có chương trình Program for Reimbursing Expenses of Living Organ Donors (Bồi hoàn chi phí cho người hiến tặng cơ phận sống, gọi tắt là PRELOD). PRELOD bồi hoàn các chi phí hợp lý mà người có thể hiến tặng và người hiến tặng đã phải chi ra như di chuyển, đậu xe, bữa ăn, nơi ở và cả thu nhập bị thiệt hại.

Bạn có thể vào các mạng điểm của hệ thống bệnh viện University Health Network và Trillium Gift of Life Network của chính phủ Ontario để tìm hiểu thêm.

 Địa chỉ:

www.uhn.ca/mot

http://www.uhn.ca/MOT/PatientsFamilies/Clinics_Tests/liver_Transplant

http://www.giftoflife.on.ca/en/transplant.htm

NHIẾP ẢNH GIA NGUYỄN NGỌC HẠNH

NHIẾP ẢNH GIA NGUYỄN NGỌC HẠNH

Triển lãm lần cuối cùng

Giao Chỉ, San Jose

Nguyễn Ngọc Hạnh

​Chuẩn bị cho 40 năm 

Mùa xuân năm 2014 tôi có dịp nói chuyện với bác Nguyễn Ngọc Hạnh, năm nay nghỉ khoẻ, qua 2015 ta sẽ làm một chương trình 40 đâu ra đấy. Nhiếp ảnh gia quân đội hăng hái góp lời. Ừ nhé, mình sẽ đưa tất cả tác phẩm ra trình diện một lượt. Thực vậy, cho đến 2025 tức là năm mươi năm thì cánh già đã chẳng còn ai, đám trẻ thì không hy vọng còn nhớ đến những đề tài chiến tranh, quân đội, tù tập trung và vượt biên. 

Chúng tôi định sẽ làm ngay vào tháng tư 2015 tại San Jose. Phải tìm chỗ cho những tác phẩm "con cái" của bác Hạnh họp mặt lần cuối. Nên triển lãm một tháng tại thư viện King hoặc một tuần tại City Hall của San Jose. Hay ít nhất cũng triển lãm ngay tại Việt Museum vào đúng ngày thứ năm 30 tháng tư 2015. Hình ảnh của tác giả Nguyễn Ngọc Hạnh thì viện bảo tàng cũng đã có sẵn một số. Vấn đề chính ở đây là nhân dịp còn hiện diện đến năm lưu vong thứ 40 thì nhiếp ảnh gia số một của QLVNCH cũng rất cần có mặt một lần có thể là cuối cùng. 

Và bây giờ đúng là lúc cần chuẩn bị. Tôi đọc tin trên mạng lưới Internet được biết anh chị em hội nhiếp ảnh trên thủ đô DC dự trù mời bác Hạnh trở lại vào tháng 5. Lại thêm tổ chức SOS của Dr. Thắng mời ông Hạnh làm cố vấn hay giám khảo gì đó cho kỳ thi ghi dấu biến cố 40 năm vào tháng 6-2015. Vì vậy kỳ hội Tết vừa qua tại Fairgrounds ghé khu triển lãm nhiếp ảnh của Trúc Viên hỏi chuyện anh em mới biết bác Hạnh đang nằm ở Nursing Home đường số 12, góc đường Santa Clara tại San Jose.

Vợ chồng chúng tôi bèn chạy đến thăm. Thực sự hình ảnh của khu này trông rất nản lòng chiến sĩ. Không khí buồn tẻ đã đành mà hình thức cũng rất tối tăm ảm đạm. Có phòng kê 3 giường bệnh. Tuy nhiên, phòng của bác Hạnh giường trống. Hỏi nhân viên thì được biết bệnh nhân vừa chở vào nhà thương cấp cứu. Dò hỏi mãi mới được biết bạn vàng vào nhà thương đường Jackson. Số phòng 1028. Tìm đúng số phòng, bác Hạnh nằm cô đơn trên giường có màn che. Bộ răng giả đã tháo ra, thần sắc sau thời gian dài không ăn uống nên chẳng còn như xưa. 

Trong ánh đèn mờ, tôi còn không chắc có phải là ông trung tá nhảy dù hay không. Khi hỏi nhân viên biết đúng là bác Hạnh tôi bèn gọi thật lớn tiếng. Bác vẫn không tỉnh, có thể là vừa trích thuốc an thần nên chìm sâu trong giấc ngủ. Chúng tôi ra về dự trù sẽ liên lạc với thân hữu để biết thêm chi tiết. Cũng chuẩn bị để báo cho anh em Tổng Tham Muu biết là đoàn viên của trại Trần Hưng Đạo đang ở giai đoạn sau cùng.

Nguyễn Ngọc Hạnh trong sách vở
Sau đây là tiểu sử của bác Hạnh ghi lại trên các tài liệu chính thức. Cứ mở Internet là thấy ngay. Sinh năm 1927 tại Hà Đông, gia nhập Không quân Việt Nam năm 1950. Ông Hạnh tốt nghiệp trường Nhiếp Ảnh Pháp ở Toulouse năm 1956 và trở thành một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp.

Năm 1957, ông sáng lập Hội Nhiếp ảnh KBC ở Sài Gòn với đông đảo học trò. Năm 1961, ông trở thành sĩ quan nhiếp ảnh chiến trường của Quân lực Việt Nam Cộng Hoà, binh chủng Nhảy Dù. Ông được chọn làm Hội viên danh dự Hội nhiếp ảnh quốc tế năm 1971. Trong thời gian làm phóng viên chiến trường, ông được lãnh nhiều giải thưởng cao quý về nhiếp ảnh tại các quốc gia khác nhau.

Sau khi miền Nam thất thủ năm 1975, ông Nguyễn Ngọc Hạnh bị đi tù Cộng sản như bao nhiêu đồng đội khác . Đến năm 1983, hội The Royal Photographic Society of Great Britain can thiệp cho ông được trả tự do với 63 chữ ký của nhiều quốc gia khác nhau. Ông vượt biên nhiều lần và đến Hoa Kỳ năm 1989.

Ông Hạnh thành lập Hội Nhiếp Ảnh Việt Nam tại San Jose năm 1990. Sau đó hội trở thành Hội Nhiếp Ảnh Việt Nam Bắc California vào năm 2000. Sau gần 20 năm định cư tại Hoa Kỳ, ông Hạnh đã đào tạo hàng trăm nhiếp ảnh viên chuyên nghiệp.
Nhiều học trò của ông được nhận làm Hội viên danh dự Hội Nhiếp Ảnh Hoàng Gia Anh và các Hội Nhiếp Ảnh Chuyên Nghiệp Hoa Kỳ.

Ông được nhận là hội viên của nhiều Hội Nhiếp Ảnh trên nhiều quốc gia khác nhau. Trong cuộc đời nhiếp ảnh, ông Hạnh đã nhận được 92 huy chương Vàng, 110 huy chương Bạc và rất nhiều giải thưởng khác nhau cho sự nghiệp nhiếp ảnh của ông. 

Bác Hạnh như anh em được biết.

Nói đến Nguyễn ngọc Hạnh ít người biết bác là con người hết sức cô đơn. Là người mang cấp bậc trung tá trong quân đội nhưng chiến đấu bằng máy ảnh chứ không phải bằng cây súng. Vì là nhiếp ảnh gia quân đội nên nhiều người tưởng rằng ông là người chụp hình tay ngang. Thực sự ông học chụp hình từ bên Pháp. Gia nhập không quân một thời gian ngắn rồi đi Pháp học nhiếp ảnh. Về nước ông phục vụ bên nhảy dù sau về ngành quân nhu  làm chỉ huy trưởng đơn vị tiếp tế thả dù. Đơn vị cuối cùng của ông là phòng 5 thuộc bộ Tổng Tham mưu. Những hình ảnh chiến tranh của ông nổi tiếng nên đại tướng Viên cho bác Hạnh xuất ngoại qua Hong Kong chỉ để trông nom việc in bộ sách Việt Nam in Flames.

​Hình bìa cuốn Việt Nam khói lửa.

Thời kỳ 70 tôi có dịp di du học Hoa Kỳ đã chạy qua phòng 5 xin 2 cuốn để mang tặng cho Ngũ Giác Đài và Ford Lee. Năm 1976 tôi liên lạc với xin lại và đã xẻ thịt cuốn sách Việt Nam Khói lửa để triển lãm trong các dịp lễ hội và quốc hận tại miền Bắc CA. Sách của ông là một bản hùng ca bằng hình ảnh về chiến tranh Việt Nam và QLVNCH. Trong khi đó thì tác giả còn đang vật vã trong trại tù tập trung của cộng sản. 

Trước 75, nhiếp ảnh gia Nguyễn Ngọc Hạnh chủ trương phải tìm mọi cách tham gia các hội ảnh quốc tế. Dự các kỳ thi tuyển, lấy tất cả các tước hiệu và bằng cấp. Ông khuyến khích học trò tham dự. Riêng phần ông, là nhiếp ảnh gia đoạt được nhiều thành tích quốc tế. Có nhiều lý do. Hình ảnh về chiến tranh thì không ai có hoàn cảnh như VN. Tác giả lại có nhiều sáng kiến về bố cục. Sau cùng. ông hết sức chịu khó ra sức thi đua. Chính những thành tích quốc tế đã đưa tên tuổi ông cho các tổ chức và hội đoàn đồng lòng ký kết và vận động đưa ông ra khỏi ngục tù.

 Tôi hỏi rằng anh có phải là Bắc Kỳ di cư không. Bác Hạnh trả lời, mình vào Nam lúc còn nhỏ vốn là trẻ mồ côi trong nhà dòng. Trước 1950 đã đi rồi. Gia cảnh ông ra sao, chàng không muốn nhắc đến. Ông nói gia đình ông chính là nhiếp ảnh. Phải chăng chính cô nàng nghệ thuật nhiếp ảnh đã làm gia đình riêng sóng gió. Có thể. Dù đã 40 năm qua, nhưng cái khung trời nhiếp ảnh của ông cũng luôn luôn giới hạn trong quân đội và quê hương. Tác phẩm nổi tiếng của ông vẫn là màu áo trận, nón sắt, nón lá với lũy tre xanh. Và không bao giờ thiếu xót màu lá cờ vàng, nước mắt quả phụ và tấm thẻ bài.

    
Tác giả và tác phẩm.
Ngồi nói chuyện, tửu hậu trà dư, nói tới nói lui, loanh quanh ông lại đưa anh em trở lại đề tài nhiếp ảnh.  Trên các trang internet tràn ngập hình ảnh của Nguyễn Ngọc Hanh nhưng không bao giờ thiếu ba tác phẩm sau đây. Hình ảnh hai người đàn bà và những người lính.

​ 

Năm 68 Mậu Thân, ông chụp được bức Dựng Cờ tại thành Nội, xứ Huế. Tác phẩm hết sức sống động và chúng tôi dùng làm mẫu để vẽ tranh sơn dầu vĩ đại 16x10 feet đặt tại Việt Museum. Đầu thập niên 70 ông hoàn tất tác phẩm số hai là bức Thương Tiếc, chụp hình người đàn bà là cô vợ trẻ khóc chồng tay cầm tấm thẻ bài. Tác phẩm từ chiến trường Việt Nam.  Không cần giải nghĩa, thế giới ai cũng nhận ra. Hình này được nhiều giải nhất vì thiên hạ cũng muốn khóc cho Việt Nam. 

​

Năm 1992 cờ đỏ hạ xuống tại điện Cẩm linh. Tôi đi dự đại hội nhân quyền tại Mạc Tư Khoa đã đem theo bức Thương tiếc và lá cờ vàng triển lãm trong phòng tiếp tân tại hội trường. Bức hình giới thiệu muộn màng trong thế giới cộng sản đã giải phóng mà vẫn làm mọi người xúc động. Qua nước Mỹ, hoàn cảnh nước mất nhà tan, nhưng lá cờ vàng vẫn ấp ủ trong lòng. Ông sáng tác bức hình bất hủ: Vá cờ. 

​ 

Tác phẩm của Nguyễn Ngọc Hạnh quan trọng là phần bố cục. Ông chuyên dàn dựng để đạt được ý nghĩa của chủ đề. Và ông đã thành công. Thời gian trôi qua. Nhưng các tác phẩm của bác đã trở thành lịch sử. Không ai có cơ hội tương tự và không ai có sự đam mê như Nguyễn Ngọc Hạnh. Sau chiến tranh, người lính VNCH đã gẫy súng, nhưng vũ khí trang bị bằng máy ảnh như bác Hạnh vẫn còn chiến đấu. Cuộc chiến điêu linh với cả chiến trường tồi tệ trải qua gần nửa thế kỷ mà ông vẫn còn ấp ủ. 

Hồn lính còn vương trên tóc bạc, anh nhớ sa trường, em có hay...

Hoàng hôn ở San Jose.
Thời gian gần đây bác Hạnh di chuyển bằng chiếc xe 4 bánh. Khi đi thì đẩy xe cho vững bước chân. Mệt thì ngồi như ghế. Xử dụng xe bus, ông đi tuốt mọi nơi. Không hề mặc cảm. Chân đi không vững những ý chí sắt đá. Tiền không có nhưng mua sắm đồ nhiếp ảnh thì toàn hảo hạng. Căn nhà nhỏ bé toàn hình ảnh. Tối ông tác giả ngủ bên chiếc ghế nhỏ để dành buồng ngủ cho tác phẩm đầy giường. Mùa lễ hội năm 2014 bác Nguyễn Ngọc Hạnh bị tai biến nhẹ. Chở vào nhà thương kịp thời rồi ông bình phục. Phép lạ xảy ra lần thứ nhất. 

Rồi đến tháng vừa qua ông lang thang trên đường phố vào lúc hoàng hôn chợt bị té. May mắn có người đi đường kêu 911 chở vào nhà thương. Ông lại bị tai biến nhẹ. Nhà thương cấp cứu rồi lần nầy gửi thẳng qua Nursing Home. Phép lạ lần thứ hai. Ông vẫn tiếp tục chiến đấu. Tuần vừa qua chúng tôi vào thăm ông đi từ nursing home qua nhà thương. Xem phần sắc diện thấy ông mệt nhiều rồi. Giải nắng hoàng hôn chưa vội tắt, mà lời vĩnh biệt đã lên môi.... 

Buổi tối tôi ra về hỏi thăm chuyện hậu sự của thầy Nguyễn. Cô học trò Kim Phụng cho biết tin tức mặc dù gia đình đơn chiếc, học trò tản mát nhưng cũng đã có chuẩn bị. Tôi nghĩ rằng các bạn nên lưu tâm. Sinh hữu hạn, từ bất kỳ. Tiền nhân đã nói như thế. Bác Hạnh là người có thân hữu, bằng hữu và chiến hữu bốn phương, chúng ta nên thông báo để bà con biết. Cần chuẩn bị ngày giờ, nói anh chị em gặp lại nhau. 

Nếu còn ngày rộng tháng dài, một buổi triển lãm tác phẩm và tác giả lần cuối là điều nên làm. Nếu gặp lúc vội vàng, người đi sớm, có thể chuẩn bị trước để trình diện tác phẩm khoác vòng hoa tưởng niệm sẽ đúng ý sắp xếp của bác Hạnh năm nay vừa ở tuổi 88.  Ấy là nói vậy thôi, tối thứ tư, cháu Kim Phụng vừa báo tin thầy Hạnh chợt tỉnh dậy và nhà thương lại cho về nursing home. Cô Phụng đưa máy cho tôi nói chuyện với bác Hạnh. Ông nói rằng, nếu anh Lộc và anh chị em tổ chức ở đâu đó thì mình sẽ cố tới dự. Đi xa thì không được, nhưng quanh San Jose thì mình cố. Nói được như vậy. Ông bà ơi, phép lạ xẩy ra lần thứ ba. 

 

Ước muốn sau cùng.

Tôi lại vừa vào thăm bác Hạnh chiều thứ năm. Răng giả đã gắn lên. Chàng thong thả ngồi ăn bánh ngọt. Bác nói: Mình sẽ cố đấy. Ước mong cuối cùng đấy. Vụ triển lãm ấy. Ông nhắc đến một vài người, lúc nhớ lúc quên. Tôi nói rằng để hỏi thăm luật sư Tâm bây giờ là nghị viên. Ta xin mượn cái nhà vòm tại City Hall vào buổi trưa cuối tuần. Bày tất cả hình của ông ra một lượt. Mời bà con xa gần lại coi. Tác giả và tác phẩm. Tác phẩm ngày càng trẻ. Tác giả ngày càng già. Hình ngày xưa đen trắng bây giờ photoshop thành hình màu rực rỡ. Chuyên viên nào photoshop cho bác Hạnh đi đứng bình thường. Bác Hạnh nói. Mình có xe vịn chắc vẫn đứng lên được. Tôi nói, thôi ông ơi, xuất hiện kỳ này trên xe lăn là ngon lành rồi. Nếu ông té xuống thì sẽ không có phép lạ lần thứ tư. 

Nghe nói bác đã có 99 cái huy chương. Lần này kiếm thêm cái huy chương thứ 100 của San Jose cho đủ một bách. Buổi họp mặt hoàng hôn của các tay cầm máy dành cho một kỳ triển lãm cuối cùng nếu cần sẽ có cả nghị viên Tâm Nguyễn đứng lên hát bài Đường Việt Nam vô cùng vô tận. Nghe anh em vẽ ra giấc mộng về chiều, Nguyễn Ngọc Hạnh chợt thấy đầu óc sáng trưng, giơ tay bắt nói rằng bạn bảo anh em cứ thế mà làm nhé. Mình thích đấy.  

Giao chỉ, San Jose.